Zadanie 9 · 3 pkt · otwarte
Równanie wielomianowe trzeciego stopnia
Od matury 2025 to zakres rozszerzony. Nie liczy się do postępów ani wyniku.
Rozwiąż równanieZapisz obliczenia.
Spróbuj najpierw sam(a), potem sprawdź.
Rozwiązanie krok po kroku
Grupujemy wyrazy w pary i z każdej pary wyłączamy wspólny czynnik, a potem wyłączamy przed nawias czynnik wspólny dla obu par.
Do tego miejsca: 1 pkt
Iloczyn jest równy zeru, gdy któryś z czynników jest równy zeru, więc rozwiązujemy najpierw równanie z pierwszym czynnikiem.
Do tego miejsca: 2 pkt
Rozwiązujemy równanie z drugim czynnikiem.
Do tego miejsca: 3 pkt
Odpowiedź
, , .
Jak to jest punktowane
Za rozwiązanie jest jeden poziom — najwyższy, który spełnia.
- 3 pktpoprawna metoda rozwiązania równania i obliczenie wszystkich rozwiązań równania: , , .
- 2 pktprzekształcenie lewej strony równania do postaci iloczynu wielomianów stopnia co najwyżej drugiego oraz rozwiązanie jednego z równań wynikającego z tego rozkładu, np.: i , i oraz ALBO– przekształcenie równania do postaci alternatywy dwóch równań: kwadratowego i liniowego oraz rozwiązanie jednego z nich: oraz , oraz ,ALBO– rozłożenie wielomianu na czynniki liniowe: ,ALBO– przekształcenie równania do postaci alternatywy trzech równań liniowych: ,ALBO– obliczenie jednego z pierwiastków wielomianu oraz poprawne podzielenie wielomianu przez odpowiedni dwumian, np. i .
- 1 pktzapisanie wielomianu w postaci iloczynu wielomianów stopnia co najwyżej drugiego, np. ALBO– przekształcenie równania do postaci alternatywy dwóch równań: ,ALBO– przekształcenie równania do postaci lub do postaci oraz zapisanie rozwiązania ,ALBO– zapisanie jednego z rozwiązań równania oraz zapisanie sprawdzenia, że ta liczba spełnia to równanie.
Uznawane są też inne sposoby rozwiązania
- Inne pogrupowanie wyrazów: , czyli , a dalej jak wyżej.
- Odgadnięcie pierwiastka (sprawdzenie ) i podzielenie wielomianu przez , co daje .
Uwagi z zasad oceniania CKE
- 1. Jeżeli zdający zapisze tylko trzy poprawne rozwiązania równania, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
- 2. Jeżeli zdający uzyska trzy poprawne pierwiastki wielomianu, lecz traktuje równanie jako nierówność (podaje zbiór rozwiązań w postaci przedziału / sumy przedziałów), to otrzymuje 2 punkty za całe rozwiązanie.
- 3. Jeżeli przy przekształcaniu lewej strony równania do postaci iloczynu zdający zapisuje czynnik z wykładnikiem , to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie (1 punkt za rozwiązanie równania i 1 punkt za rozwiązanie równania ).
- 4. Jeżeli zdający zamiast równania zapisze , ale z dalszego rozwiązania wynika, że traktuje lewą stronę równania jak iloczyn i rozwiąże zadanie do końca, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie (1 punkt za rozwiązanie równania i 1 punkt za rozwiązanie równania ).
- 5. Jeżeli zdający przy przekształcaniu równania do postaci popełni błąd i zapisze:lublublublubluba następnie:
- 5.1. zapisze równanie lub poprawną alternatywę ( lub ) i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, to otrzymuje co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie (1 punkt za rozwiązanie równania i 1 punkt za rozwiązanie równania ).
- 5.2. zapisze równanie lub błędną alternatywę ( lub ) i zapisze rozwiązanie , to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
- 5.3. zapisze równanie lub błędną alternatywę ( lub ) i zapisze oba rozwiązania równania : oraz , to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
- 5.4. zapisze błędne równanie (w którym jedna ze stron jest równa , a druga jest iloczynem wielomianów stopni dodatnich), inne niż w uwagach 5.2 oraz 5.3, np. lub błędną alternatywę inną niż w uwagach 5.2 oraz 5.3, np. ( lub lub ), to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
- 6. Jeżeli zdający, przekształcając równanie , popełni jeden błąd (który nie jest błędem znaku) albo dwa błędy znaku i otrzyma równanie trzeciego stopnia, które ma trzy rozwiązania rzeczywiste, oraz konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
- 7. Jeżeli zdający dzieli obustronnie równanie przez dwumian z podaniem odpowiedniego założenia i uzyska tylko dwa poprawne rozwiązania oraz , to otrzymuje 2 punkty za całe rozwiązanie, a jeżeli uzyska tylko jedno z tych rozwiązań, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
- 8. Jeżeli zdający dzieli obustronnie równanie przez dwumian bez podania odpowiedniego założenia i uzyska tylko dwa poprawne rozwiązania oraz , to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie, a jeżeli uzyska tylko jedno z tych rozwiązań, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
Chcesz rozwiązywać to zadanie z podpowiedziami? Zapisz się na listę oczekujących
Źródło: CKE, matura maj 2024, poziom podstawowy, zadanie 9